علي محمد ميرجليلى

82

وافي ( مبانى و روشهاى فقه الحديثى در آن ) ( فارسى )

احاديث . « 1 » 14 - تقواى علمى در نسبت‌دادن نظريه‌هاى علمى به صاحبان آنها . فيض هرگاه سخنى را از يكى از دانشمندان در شرح احاديث بيايد و بپسندد ، آن را نقل مىكند ، لكن مانند برخى از نويسندگان به سرقت علمى نمىپردازد ، بلكه آن را به صاحب سخن نسبت مىدهد ، حتى گاهى چندين صفحه در شرح روايتى از ديگران نقل كرده است و آن را به صاحب آن نسبت مىدهد . « 2 » 15 - تبيين فلسفهء برخى از مطالب مطرح شده در آيات قرآنى يا روايات . در حديثى آمده است « اذا كانَ يَوْمُ القِيامَةِ . . . فَتُوزَنُ دِماءُ الشُّهداءِ مَعَ مِدادِ العُلَماءِ فُيُرَجَّحُ مِدادُ العُلَماءِ عَلى دِماءِ الشُّهَداءِ . » « 3 » فيض در شرح آن مىفرمايد : سرّ برترى مركّب عالم بر خون شهيد آن است كه قلم عالم سبب حفظ دين از كفر و گمراهى است . بنابراين انسان را از خلود در جهنم و محروميّت دائمى از زندگى در كنار نيكان و بهره‌بردن از نعمت‌هاى الهى مىرهاند ، ولى خون شهيد سبب حفظ جان و مال مردم در دنيا مىشود و اين دو امر قابل مقايسه نيست . « 4 » 16 - تبعيت محض از دليل در فتاواى فقهى . در بحث‌هاى فقهى « الوافى » ، تكيه و اعتماد فيض بر ادلّه است و لذا بسيارى از فتواهاى فقها را به دليل عدم وجود دليل بر آن ردّ

--> ( 1 ) . ر . ك . به : فصل ششم از همين كتاب . ( 2 ) . به عنوان نمونه : در الوافى ، ج 1 ، ص 97 و 98 و 105 و 114 و 120 و 266 و 312 و 363 مطالبى از ملّا صدرا با انتساب به اونقل مىكند . در ج 1 ، ص 94 - 106 دوازده صفحه در شرح روايتى قلم زده است . سپس مىگويد : « اكثر ماكتبناه فى شرح هذه الفقرة استفدناه من كلامه ( صدر المتألهين ) . » ( ج 1 ، ص 103 . ) ( 3 ) . در روز قيامت خون شهداء با مركب ( قلم ) علما مقايسه مىشود . آن گاه مركب علما بر خون شهداء رجحان و برترى مىيابد . ( 4 ) . الوافى ، ج 1 ، ص 145 .